Juryrapport

Podiumpoëzie is een brede en veelzijdige noemer, waar disciplines als poetry slam, voordrachtskunst, spoken word, en performance art onder vallen. Binnen de Belgisch-Nederlandse jury werd al snel duidelijk dat begrippen, opvattingen en formuleringen over wat podiumpoëzie precies is uiteenlopend zijn. De gedeelde conclusie is dat juist deze veelvormigheid podiumpoëzie bijzonder aantrekkelijk en interessant maakt. Podiumpoëzie is razend populair: er wordt veel opgetreden en ook op social media worden opnames van optredens gedeeld. Het beluisteren en beleven van een voorgedragen tekst of gedicht blijkt voor veel mensen een meerwaarde. Bovendien draagt podiumpoëzie bij aan de toegankelijkheid van poëzie voor een breed publiek.

De jury heeft Ellen Deckwitz, Rodaan Al Galidi en Babs Gons genomineerd voor deze nieuwe oeuvreprijs voor podiumpoëzie. Alle drie schrijven zij bundels, boeken, gedichten en columns en zijn graag geziene dichters op uiteenlopende podia.

Ellen Deckwitz is een entertainer pur sang: in haar werk zoekt ze het experiment en met haar optredens zet ze haar teksten kracht bij. In haar poëzie blijft altijd iets ongezegd waardoor ze het publiek iets geeft om over na te denken. Haar teksten zijn bijzonder gelaagd en veelzijdig. Ze dicht zowel over ‘mannen die even weg moeten’, haar familie met in het bijzonder haar Indische grootmoeder, als over Game of Thrones. De jury waardeert tevens haar enthousiasmerende boeken Olijven moet je leren lezen en Dit gaat niet over grasmaaien die aanzetten tot het beleven van poëzie.

Rodaan Al Galidi is een grote verbinder. De jury is onder de indruk van zijn unieke uitstraling op het podium. Hij maakt vervreemdende poëzie – zo gebruikt hij bijzondere dialogen in zijn werk die scherp en humoristisch zijn. Hij wisselt van gedachten met de liefde of het leven en geeft het koelkastlicht een stem – zijn gedichten en taal geven daarmee een inzicht in een andere wereld. Zijn zangerige optredens zinderen na. Hij snijdt in zijn gedichten een grote diversiteit aan onderwerpen aan. Het taalplezier én -spel spatten van hem af.

Babs Gons is een sterke performer. Haar podiumperformance is soeverein: ze heeft een krachtige uitstraling en maakt direct contact met het publiek. De jury ziet hoe zij mensen verbindt en hoe groot haar impact is. De jury stelt daarnaast bijzonder op prijs dat ze met haar werk een voedingsbodem geeft aan mensen die het vak ambiëren. Ze organiseert veel evenementen – al meer dan twintig jaar ijvert zij voor het gesproken woord. De programma’s die ze maakt zijn legendarisch. Ze drukt precies uit wat zij uit wil drukken en heeft een krachtige boodschap. Wat betekent het om vrouw te zijn? Welke invloed heeft het slavernijverleden?

De Johnny, een oeuvreprijs voor podiumpoëzie, wordt dit jaar voor het eerst uitgereikt. De prijs is voor een dichter, woord- of podiumkunstenaar die op uitzonderlijke wijze bijdraagt aan de receptie van poëzie in het Nederlandse taalgebied. Alle drie de genomineerden hebben het vermogen om te verbinden met hun zeggingskracht op het podium. De jury heeft gekeken naar de gelaagdheid van het werk, de eigenheid, de ontwikkeling van het werk door de jaren heen en heeft zoveel mogelijk optredens bekeken – helaas zorgde de coronapandemie ervoor dat er weinig liveoptredens bezocht konden worden.

Graag zou de jury alle drie willen belonen voor hun bijdrage aan de taal, hun volstrekt authentieke optredens en de band die zij aangaan met het publiek.

De genomineerden selecteerden allemaal een opkomend talent voor de stimuleringsprijs, als onderdeel van De Johnny. De jury is blij te zien dat het kleine taalgebied van de Nederlandse taal zo veel talent herbergt. Zo laten Ildikó Snijders, Jasper Albinus en Veronique Efomi zien dat podiumpoëzie een mooie toekomst heeft.

Het reglement schrijft voor dat De Johnny maar één winnaar kan hebben. De meesterlijke meerduidigheid van diens poëzie gaf de doorslag, en daarnaast prijst de jury diens altijd energieke optredens en inzet om poëzie zicht- en hoorbaar te maken. Binnen het oeuvre is een evidente ontwikkeling te zien. Het werk is zowel toegankelijk voor beginnende als voor gevorderde poëzieliefhebbers. Na rijp beraad – het ging niet zonder slag of stoot – is er gekozen om De Johnny 2021 uit te reiken aan Ellen Deckwitz. In navolging van Ellen Deckwitz ontvangt Jasper Albinus, het opkomende talent dat de winnares in de schijnwerpers zette, een deel van het prijzengeld.